Türkiye’de Okuyan Yabancı Öğrenciler Çalışma İzni Alabilir mi? Şartlar ve Başvuru Adımları

Üniversite kütüphanesinde birlikte çalışan yabancı öğrenciler

Evet, Türkiye’de bir yükseköğretim kurumunda örgün öğretime kayıtlı yabancı öğrenciler, çalışma izni almak şartıyla çalışabilir. Ön lisans ve lisans öğrencileri, öğrenimlerinin ilk yılını tamamladıktan sonra başvurabilir ve yalnızca kısmi süreli çalışabilir. Yüksek lisans ve doktora öğrencileri için bu sınırlamalar uygulanmaz. Bu kurallar 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun 19. maddesinde yer alır. Poyraz Danışmanlık olarak bu yazıda, yabancı öğrenci çalışma izni şartlarını, başvuru adımlarını ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Yabancı Öğrenci Çalışma İzni Kimleri Kapsar?

Kanunun 19. maddesi ve Uygulama Yönetmeliği’nin 43. maddesi, Türkiye’deki bir yükseköğretim kurumunda örgün öğretim programına kayıtlı yabancı öğrencileri kapsar. Burada iki ayrıntı önemlidir:

  • Örgün öğretim şartı: Kural, örgün programlara kayıtlı öğrenciler için konmuştur. Bu ifade, 2016 yılında 6735 sayılı Kanunla Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 41. maddesine de eklenmiştir.
  • Öğrenci ikamet izni: Yükseköğretim kurumunda ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora öğrenimi görecek yabancılara öğrenci ikamet izni verilir (6458 sayılı Kanun md. 38).

Öğrenim Seviyesine Göre Kurallar

Öğrenim seviyesi Ne zaman başvurabilir? Çalışma şekli
Ön lisans İlk yılın tamamlanmasından sonra İş Kanunu’na göre kısmi süreli
Lisans İlk yılın tamamlanmasından sonra İş Kanunu’na göre kısmi süreli
Yüksek lisans Bu sınırlamalar uygulanmaz Bu sınırlamalar uygulanmaz
Doktora Bu sınırlamalar uygulanmaz Bu sınırlamalar uygulanmaz

Kısmi süreli çalışma, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 13. maddesinde tanımlanır: İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlendiği iş sözleşmesidir.

“Haftada 24 Saat” Kuralı Hâlâ Geçerli mi?

İnternette sıkça karşılaşılan “yabancı öğrenciler haftada 24 saatten fazla çalışamaz” bilgisi güncel değildir. Bu ifade eskiden Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 41. maddesinde yer alıyordu. 2016 yılında 6735 sayılı Kanun ile bu ifade kaldırıldı ve öğrencilerin çalışma hakkının “ilgili kanunlarla” düzenleneceği hükme bağlandı. Bugün ön lisans ve lisans öğrencileri için geçerli kural, İş Kanunu’na göre kısmi süreli çalışmadır.

Öğrenci Çalışma İzni İçin Başvuru Adımları

  1. İşvereni bulun. Bir işverene bağlı çalışacak yabancı adına çalışma izni başvurusunu işveren yapar. İşverenin elektronik tebligat adresine sahip olması zorunludur (Yönetmelik md. 16).
  2. İkamet şartını kontrol edin. Genel Müdürlüğün belirlediği istisnalar dışında, yurt içinden yapılan çalışma izni başvurularında yabancının en az altı ay süreli geçerli bir ikamet izni olması gerekir (Yönetmelik md. 15/4).
  3. Belgeleri hazırlayın. Başvuruda sisteme girilecek bilgiler ve yüklenecek belgeler Bakanlıkça belirlenir ve internet sitesindeki başvuru kılavuzlarında yayımlanır (Yönetmelik md. 15/8). Başvurudan önce güncel listeyi kontrol edin.
  4. Başvuruyu sistem üzerinden yapın. Yurt içinden yapılan başvurularda bilgi ve belgeler sisteme yüklenir ve işverenin onaylamasıyla başvuru tamamlanır (Yönetmelik md. 17/3).
  5. Harç ve değerli kâğıt bedelini ödeyin. Bildirimden itibaren 30 gün içinde ödenmeyen başvurular reddedilir (Yönetmelik md. 23/1-j).
  6. Sonucu takip edin. Bilgi ve belgeleri tam başvurular 30 gün içinde değerlendirilir (Kanun md. 7/8).

Başvuru sürecinin genel adımları için çalışma izni başvurusu nasıl yapılır rehberimize de bakabilirsiniz.

Çalışma İzni Öğrenci İkametini Sona Erdirir mi?

Hayır. Yabancı öğrencilere verilen çalışma izinleri, geçerli öğrenci ikamet iznini ve bu iznin sağladığı hakları sona erdirmez (Kanun md. 19/3). Ancak tersi geçerli değildir: Öğrenci statüsüne bağlı verilen bir çalışma izni, öğrenci ikamet izninin iptal edilmesi hâlinde iptal edilir (Yönetmelik md. 56/1-m). Öğrenci ikamet izni ise öğrenimin sürdürülemeyeceğinin anlaşılması veya iznin veriliş amacı dışında kullanılması gibi hâllerde iptal edilebilir (6458 sayılı Kanun md. 40).

Zorunlu Staj İçin Çalışma İzni Gerekir mi?

Türkiye’de örgün öğretime kayıtlı ve mevzuat gereği mesleki eğitim kapsamında bir işveren yanında zorunlu staj yapması gereken yabancı öğrenciler, zorunlu staj süresince çalışma izni muafiyeti kapsamında değerlendirilir (Yönetmelik md. 48/1-n). Muafiyet de bir başvuruyla alınır; staj başlamadan önce muafiyet başvurusunun yapılması gerekir.

Öğrencileri ve İşverenleri Riske Atan Durumlar

  • İlk yıl dolmadan çalışmak: Ön lisans ve lisans öğrencileri ilk yıl tamamlanmadan çalışma iznine başvuramaz; bu dönemde çalışmak izinsiz çalışma sayılır.
  • İzinsiz part-time işler: Kısa süreli veya kısmi süreli olması, işin çalışma izni gerektirmediği anlamına gelmez.
  • Yasak meslekler: Bazı meslekler kanunla Türk vatandaşlarına ayrılmıştır. Ayrıntılar için yabancıların çalışamayacağı meslekler yazımıza bakabilirsiniz.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2026 yılı tutarlarına göre çalışma izni olmadan yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için 102.503 TL, izinsiz çalışan yabancıya 40.977 TL idari para cezası uygulanır. İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancılar ayrıca sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir (Kanun md. 23/8).

Mezuniyetten Sonra Ne Olur?

Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayan yabancının mezuniyet tarihinden itibaren bir yıl içinde çalışma izni başvurusu yapması hâlinde başvuru, Uluslararası İşgücü Politikası Danışma Kurulunca belirlenen esaslara göre değerlendirilir (Kanun md. 19/5). Mezuniyet sonrası ikamet ve çalışma iznine geçiş seçeneklerini ayrı bir yazıda ele alacağız.

Sıkça Sorulan Sorular

Lisans öğrencisi birinci sınıfta çalışabilir mi?

Hayır. Ön lisans ve lisans öğrencileri, öğrenimlerinin ilk yılını tamamladıktan sonra çalışma iznine başvurabilir.

Yüksek lisans öğrencileri tam zamanlı çalışabilir mi?

Kanun, ilk yıl şartı ve kısmi süreli çalışma sınırlamasının lisansüstü öğrencilere uygulanmayacağını belirtir. Çalışma izni almak ise yine zorunludur.

Yabancı öğrenciler haftada kaç saat çalışabilir?

Eski “haftada 24 saat” sınırı 2016’da kaldırılmıştır. Ön lisans ve lisans öğrencileri İş Kanunu’na göre kısmi süreli çalışabilir; lisansüstü öğrenciler için bu sınırlama yoktur.

Çalışma izni alınca öğrenci ikameti iptal olur mu?

Hayır. Öğrencilere verilen çalışma izni, geçerli öğrenci ikamet iznini sona erdirmez.

Öğrenci personel için çalışma izni başvurusunu doğru hazırlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat değişebileceği için işlem öncesinde güncel düzenlemeleri kontrol edin.

Yukarı Çık